نینۆکەکانت چیرۆکی تەندروستیت دەگێڕنەوە: هێڵە درێژەکان و نیشانە مەترسیدارەکان

زۆر کەس بایەخێکی ئەوتۆ بە نینۆکەکانیان نادەن، بەڵام ڕاستییە زانستییەکە ئەوەیە کە هەر گۆڕانکارییەک لە ڕەنگ، شێوە، یان پێکهاتەی نینۆکدا دەتوانێت زانیاریی زۆر گرنگ دەربارەی تەندروستی گشتیت ئاشکرا بکات. نینۆکی تەندروست بە شێوەیەکی سروشتی دەبێت ساف، بریقەدار و بێ هێڵ و چاڵ بێت. بەڵام ئەگەر نینۆکەکانت بەو شێوەیە نین، پێویستە بە وردی لێیان بکۆڵیتەوە.

مێژووی خوێندنەوەی نینۆک

بۆ سەدان ساڵە زانستی پزیشکی نینۆک وەک ئاوێنەی جەستە دەبینێت. پزیشکی چینی کۆن نینۆکی وەک دەروازەیەک بۆ تێگەیشتن لە بارودۆخی ناوەوەی مرۆڤ بەکارهێناوە. تەنانەت لە مێژووی پزیشکی هەندێک وڵاتی ئیسلامیدا، بەهۆی سنوورداریی پشکنینی جەستەیی بۆ ئافرەتان، پزیشکەکان نینۆکیان وەک یەکێک لە ناوچە هەرە سەرەکییەکان بۆ دەستنیشانکردنی نەخۆشی بەکارهێناوە.

هێڵە درێژەکان (Longitudinal Ridging) چی دەگەیەنن؟

ئەو هێڵە وردانەی کە لە بنکەی نینۆکەوە بۆ سەری نینۆکەکە دەڕۆن، لە پزیشکیدا بە Onychorrhexis دەناسرێن. ئەم هێڵانە دەکرێت زۆر ورد بن یان هێندە دیار بن کە زۆربەی ڕووی نینۆکەکە بگرنەوە.

هۆکارە باوەکانی ئەم هێڵانە:

1. تەمەن: لەگەڵ هەڵکشانی تەمەن، نینۆکەکان توانای مژینی ماددە خۆراکییەکانیان کەم دەبێتەوە و وشک دەبن، ئەمەش دەبێتە هۆی دەرکەوتنی هێڵەکان.

2. وشکبوونەوەی پێست: ئەو کەسانەی ئەکزیما یان پێستێکی زۆر وشکیان هەیە، زیاتر تووشی ئەم حاڵەتە دەبن.

3. کێشە تەندروستییەکان: هەندێک جار ئەم هێڵانە ئاماژەن بۆ نەخۆشییەکانی وەک ڕۆماتیزم، کێشەی کۆلاجین، یان تێکچوونی غودەی دەرەقی (Hypothyroidism).

هێڵە ئاسۆییەکان (Beau’s Lines): زەنگی مەترسی!

بە پێچەوانەی هێڵە درێژەکانەوە، ئەو هێڵ و چاڵانەی کە بە پانایی نینۆکدا دروست دەبن (ئاسۆیی)، ئاماژەیەکی مەترسیدارترن. ئەم هێڵانە دەگەیەنن کە گەشەی نینۆکەکە لە کاتێکی دیاریکراودا پچڕاوە. هۆکارەکانی دەکرێت ئەمانە بن:

• نەخۆشییە سەختەکان کە تایەکی بەرزیان لەگەڵە (وەک کۆرۆنا، سەلەپە یان سورێژە).

• چارەسەری کیمیایی.

• زەبر و بەرکەوتنی توند بە نینۆک.

• بەکارهێنانی زۆری نینۆکی دەستکرد (جێڵ و ئەکریلیک).

نینۆک و کەمی ماددە خۆراکییەکان

سیستەمی خۆراکیت ڕاستەوخۆ لەسەر نینۆکت ڕەنگ دەداتەوە:

• کەمی زینک: دەبێتە هۆی دەرکەوتنی پەڵەی سپی یان هێڵی ئاسۆیی.

• کەمی ئاسن: دەبێتە هۆی دروستبوونی هێڵی درێژ، یان لە حاڵەتی تونددا نینۆکەکە وەک کەوچکی لێدێت (Spoon Nails).

ڕەنگی نینۆک و واتاکانی:

ڕەنگی نینۆک	واتای تەندروستی
زەرد	کێشەی جگەر، زراو، یان کەمی ڤیتامین E و هەوکردنی قارچکی.
کاڵ (سپێڵکە)	کەمخوێنی یان کەمی ڤیتامین B12.
شینبا	کەمی ئۆکسجین لە خوێندا یان کێشەی دڵ و سییەکان.
بێڕەنگ	کەمبوونەوەی خڕۆکە سوورەکانی خوێن.

---

چۆن چاودێرییان بکەین؟

ئەگەر هەستت بە گۆڕانکارییەکی کتوپڕ کرد لە نینۆکەکانتدا، مەینوسێنە بە کێشەی جوانکارییەوە. سەردانی پزیشک بکە بۆ دڵنیابوونەوە لە هۆکارە ناوەکییەکان. بە چاودێرییەکی سادەی ناوماڵ و خواردنی تەندروست، نینۆکەکان دەتوانن دووبارە بە سافی و جوانی گەشە بکەنەوە.

لەبیرت بێت: نینۆکەکانت چیرۆکی تەندروستی جەستەت دەگێڕنەوە، بۆیە گوێیان لێ بگرە!