پێداویستییە دەروونییەکانی منداڵ: ئەو زانیاریانەی کە ڕەنگە بتەوێت بزانیت

 سەلامەتی تەندروستی دەروونی منداڵ و سەقامگیری سۆزداری لەو شتە گرنگانەن کە لە ڕەفتارەکانی و تەندروستی جەستەییدا بە هەمان شێوە ڕەنگ دەداتەوە، بۆیە دەبێت دایک و باوک سەرنجیان لەسەر پێداویستییە دەروونی و سۆزدارییەکانی منداڵەکانیان بێت، و لە دابینکردنی  ئەو شتانە بۆ منداڵەکانیان بێبەشیان نەکەن ، تا گەشەی منداڵەکە لە ژینگەیەکی ئارام و سەقامگیری دەروونی و ئەخلاقیدا مسۆگەر بکەن.

 

خۆشەويستيى بێ مەرج

گرنگە منداڵ لە ژیانێکی خێزانییدا بژی کە خۆشەویستی و ئاسایش و قبوڵکردن لە ناوەڕۆکیدا بێت و منداڵەکەش دەبێت هەست بکات خۆشەویستی خێزانەکەی بۆی بەندنیە بە دەستکەوتەکانیەوە، بەڵکو خۆشەویستی و متمانە و سۆز و خۆشەویستی و متمانە و هەمیشە لە ناوەڕاستی ژیانی خێزاندا ئامادەیە.

گرنگیپێدان

منداڵ پێویستە هەست بەوە بکات کە دەوروبەری گرنگی پێدەدەن، جا دایک و باوک بن یان مامۆستا، سەرنجدان یەکێکە لە پێداویستییە سۆزدارییەکانی منداڵ، هەمیشە دڵخۆشە ئەگەر هەست بکات لەلایەن کەسانی دەوروبەریەوە گوێیلێدەگیرێت و سەرنجی دەدرێت.

هاندان و ستایش

منداڵ دەیەوێت هاندان و ستایشی لە دەوروبەری وەربگرێت کاتێک شتێکی نوێ تاقیدەکاتەوە یان تەحەدایەک لەبەردەم هەموواندا دەگرێتە ئەستۆ، چونکە ئەمە متمانەی بەخۆی زیاد دەکات و لەگەڵ تێپەڕبوونی کاتدا ڕەفتارە ئەرێنییەکانی بەرزتر دەبێتەوە.

منداڵەکە دەتوانرێت هان بدرێت و ستایشی بکرێت تەنها بە زەردەخەنەیەک لەڕوویدا و قسەکردن لەگەڵیدا و دڵنیاکردنەوەی کاتێک هەوڵی هەر چالاکیەک دەدات و ئەگەر هەڵەیەکیشی کرد، نابێت بە شێوەیەکی ترسناک سەرزەنشت بکرێت، بەڵکو بە هێمنی ئاگاداری بکرێتەوە لە هەڵەکەی و فێری بکەن چۆن ئەو هەڵەیە کردووە ڕاست بکاتەوە بۆ ئەوەی لە جارەکانی داهاتوودا بابەتەکە دووبارە نەکاتەوە.

ئاسایش و سەلامەتی و پاراستن

منداڵ دەبێت هەست بە سەلامەتی و ئاسایش بکات و پێداویستییە سەرەتاییەکانی وەک شوێنی نیشتەجێبوون، خواردن، جل و بەرگ، چاودێری پزیشکی و پاراستن لە زیانەکان دابین کرێن.

 

سەقامگیری و ڕێکوپێکی

منداڵ چاوەڕێی ئەوە دەکات سەقامگیری لە خێزانەکەی و کۆمەڵگاکەیدا بدۆزێتەوە، بۆ نمونە سەقامگیری خێزان لە پێکەوە ژیان لە ماڵێکی سەقامگیردا دەردەکەوێت، ئەمە جگە لە یەکێتی خێزان و هەستکردن بەوەى بەشێکەلێى، بوونی سیستەمێکی ناوخۆیی لە ماڵدا یارمەتیدەرە منداڵ منداڵەکە بەڕێزبێت و ڕێز لە سیستەمی دەرەکی لە کۆمەڵگادا بگرێ، وەک ڕێکخستنی ژوورەکەی، هەڵگرتنی کەلوپەلەکان و یارمەتیدان لە پاککردنەوەی ماڵ لەگەڵ دایک و باوکیدا.

 

بونى ڕابەرێک یان نموونەیەکى باڵا و ئەرێنى لەپێش چاویدا

دایک و باوک یەکەم و گرنگترین نمونەن بۆ منداڵەکانیان، بۆیە گرنگە دایک و باوک بەهاکانیان لە منداڵەکانیاندا بچێنن و نموونەیان بۆ دابنێن.

 

سەربەخۆیی و خۆڕاستکردنەوە

گرنگە منداڵان خۆیان هەندێک شت فێربن؛ وەک چۆن غەریزەی ئەوان یارمەتیان دەدات هەر جارێک کە دەکەون و فێردەبن، نابێت هەڵەکە دووبارە بکرێتەوە بۆ ئەوەی لە تەمەنێکی بچووکدا هەستی سەربەخۆییەکى خودى هەبێت، هەروەها دەبێت ئاماژە بەوە بکرێت کە هەڵەی بچووک کێشەیەکی گەورە نییە، و منداڵان لە درێژخایەندا لێیان فێردەبێ زیاتربخوێنەرەوە.